БРЕНДИНГ МАРКЕТИНГ

 

МАЗМҰНЫ

КІРІСПЕ____________________________________________________________3

1 БРЕНДИНГ МАРКЕТИНГТІҢ МАҢЫЗЫ МЕН НЕГІЗІ ТУРАЛЫ ТҮСІНІК_7

1.1 Бренд түсінігі, құрылу әдістері мен түрлері__________________________7

1.2 Әлемдік тәжірибедегі брендингтің тарихы_________________________14

1.3. Қазақстан Брендингтің ерекшеліктері______________________________23

2 «VITAL-2030» ЖШС БРЕНД МАРКЕТИНГТІҢ АНАЛИЗІ______________33

2.1 « Vital-2030» ЖШС- нің жалпы мінездемесі_________________________33

2.2 Маркетингтің жоспарлау бөлімін бағалау____________________________46

2.3 Бәсекелестіктің ең жақсы тәсілі ретінде – «Бренд»____________________52

3 БРЕНД МАРКЕТИНГТІҢ АЛҒА БАСУДАҒЫ НЕГІЗГІ ТӘСІЛДЕРІ____57

3.1 Брендингтің технологиясы бренд-маркетингтің болашақ бағыты ретінде____________________________________________________________57

3.2 Қытайдағы брендингтің алға басудың тәжірибесі____________________62

3.3 Брендингтің Қазақстандағы мәселелерімен даму переспективалары_____71

ҚОРЫТЫНДЫ_____________________________________________________78

ПАЙДАЛАНҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ_______________________________80

 

КІРІСПЕ

Қазіргі дүкен сөрелерінен әртүрлі атаумен және әртүрлі орауда, әртүрлі елдерден, әртүрлі өндірушілердің тауарларын көп мөлшерде көруге болады. Бірақ олардың ішінде көп айырмашылық жоқ. Сіз соның ішінде қайсысын таңдар едіңіз?

Ереже сияқты, бұрын сынап көргендер немесе сол туралы естігендер немесе сатушы кеңес бергенді алады. Дәл осылай миллиондаған сатып алушы келеді. Қорытындысында бір тауарлар көп сатылса, басқалары азх сатылады.

Маркетингтің тиімділігі маркетингтік инструментарияның дұрыс қолданылуына байланысты емес, нарықтағы қажеттілік сипаты тұтынушының тауарына қаншалықты сәйкес келетіндігінде. Тұтынушыға дейін осы сипатты жеткізу және нарықтағы бәсекелес тауарлар арасындағы бір тауарлық белгіні тұтынушының аз мерзім емес, ұзақ мерзімге артық көруін қалыптастыру – маркетингтің маңызды тапсырмаларының бірі болып табылады.

Қатаң бәсекелестік жағдайында, тіпті кең танымал мекемелер алдында жеткілікті түрде қиын тапсырма туады: қызметінің тиімділігін сақтау және нарықтағы өзінің ұстанымын қалай ұстау керектігі. Әдетте, ұйым басшылары бағалық бәсекелестікті еске асыру мақсатында шығынды азайту бойынша және нарықтағы үлесін кеңейту бойынша және тағы да басқа шараларды іске асырады. Бірақ көбінесе өмір сүруін үшін мұндай жағдайлар аз болады. Көптеген мамандар мына тұжырымға келіседі, табыстың негізгі факторы көптеген мекемелердің тұтынушыларға деген адалдығы болып табылады, басқа сөзбен айтқанда ниеттестігі. Осы түсінік біздің елімізде аз уақыт бұрын пайда болса да, көпшіліктің қызығушылығын туғызды. Тұтынушылар адалдығының (берілгендігінің) жоғары сатысы – бұл брендті фанаттық қадірлеу.

Нарықта пайда болған кез-келген тауар өзі туралы әртүрлі оң және теріс әсер қалдырады, ол тұтынушы тауар жайлы білгеннен бастап шарасыз пайда болады. Бұл ассоциация, тұтынушыға тауар туралы түсініктің жетуі бренд деп аталады. Бренд – бұл тұтынушы ойындағы тауар туралы әсер, қандай да бір тауарға ойша берілетін анықтама. Брендтің пайда болу үрдісі мен басқаруы брендинг деп аталады. Ол өзінде құрылу, күшею, репозициялану, жақсару және даму сатыларының өзгеруі және оның кеңею және тереңдеу процестерін қоса алады. Брендинг – бұл ерекше әсер қалдыратын, брендке мақсатты нарықтағы қатынасы және жалпы имиджге өзінің үлесін қосу болып табылады.

Бренд деген не? Сауда маркасы ма? Керемет тауар немесе қызмет пе? өзгеше технология ма? қазiргi кезде бренд болып табылмайтындарды тiзiп шығу әлдеқайда жеңiл. өйткенi барлық әлемдiк дiндер мен секталар, көркемсурет пен музыка, қалалар мен елдер адамдар арасындағы қарым-қатынас, адамдардың өзi, телебағдарламалар мен телеарналар уақыттар мен халықтар - осының бәрi бренд болып табылады. Брендке нақтылы анықтама беру өте күрделi. - өйткенi тауар, қызмет көрсету, бiрдеңемен шұғылдану, өмiр сүру деңгейi басқа да көптеген нәрселердiң бәрi бренд болып табылады.

Бiздiң пайымдауымызша, брендинг бизнес жүргiзудiң маңызды құралы, бренд бiздi сату-сатып алу активндегi нысан (тауар, қызмет, технология, материал) ретiнде қызықтырады. Бұдан шығар қорытынды - “Бренд - тұтынудың ерекше нысаны, оның тұтынушыларға тигiзетiн пайдасы орасан зор, ол қосымша бағаны да анықтайды. Бренд үшiн тұтынушы қандай да болмасын қаржы төлеуге әзiр. Бренд - белгiлi бiр маркасы бар тауар ғана емес, ол оны тұтынушыларға дәл жеткiзушiнiң ой- идеясының жемiсi. Мұнан пайымдайтынымыз, қазiргi нарықта белгiлi бiр табысқа жету үшiн бұқаралық сұранысқа сай тауар шығару, оны тұтынушыларға жеткiзу.

Алайда бренд тек идея ғана емс, ол өзiнiң ерекшелiгi мен тиiмдiлiгi бар нысан. Бiз жаңа марканы нарық айналымына енгiзу үшiн оған ерекше бiр өзгерiс, ерекшелiк енгiзiп, рационалды және эмоционалды тиiмдiлiктi қарастыруымыз қажет. Ең бастысы - тұтынушылардың көңiлiнен шығып, жақсы сауда жасауларына мүмкiндiк туғызуға тиiспiз. Оның үтiне тауардың барлық ерекшелiктерi мен қызмет аясы бiр-бiрiмен тығыз байланыста болып ғана қоймай, тұтынушыға тигiзер пайдасымен ерекшеленедi. Тұтынушыларды алдау - ол нарықтан тыс қалудың бiрден-бiр белгiсi. Басқаша айтқанда, бренд нарықтың барлық саласында кәсiпорынның тағаны бола тұрып, сонымен бiр мезгiлде нақтылы идеялардың қозғаушы күшi болуы керек.

Бiз бұл орайда ешқандай соны жаңалық айтпаған тәрiздiмiз: брендтер NIKE, COCA-COLA немесе VIRGIN секiлдi компаниялардың қымбат активтерi болып табылады, бiрақ бiзде өзiмiздiң төл брендерiмiз де бар, олардың бағасы компанияның барлық активтрiнiң бағасынан асып түседi. Алайда бiр “бiрағы” ол - егер компанияның қызмет аясы брендтi дамыту болса, онда бұл брендтiң дамуы кiмге, неге тәуелдi? Бұл оның иесiнiң немесе бренд-менеджердiң көзқарасына байланысты. Брендинг те маркетинг сияқты жалпы алғанда интеграциялы болуы керек. Интеграциялы брендинг - жақсы нәтиже емес, бұл қалыпты жағдай, ол осылай болуы керек.

Брендтi құру мен басқарудың барлық концепцияларын рулетка ойынымен салыстыруға болады: марка нарыққа ешқандай түсiнiксiз шығады, тұтынушы нелiктен оны сатып алуы керек. Бұл “ғылыми” тұрғыдағы қадамға қатысты: математикалық модельдi, немесе брендiң психологиялық концепциясын нөлден бастап енгiзуге қатысты. Бiрақ әрбiр брендтң негiзiнде оны құрушының ой-мүддесi, ұстанымы жатыр.

Брендтi өзiне сатып ала отырып, тұтынушы сапасы, мерзiмi көрсетiлген тауар сатып алады. Мұны бiр сөзбен “баға-сапа” деп айтса да болады. Адам өзiнiң жеке құндылығын осылай бақылау керек. Тек жеке құндылықтар ғана бiздiң тұтынуымыздың қалай бiлiнетiнi жайлы iшкi сенiмнен байқалмақ. Тек құндылықтар ғана бiздiң тұтыну шеңберiмiздi айқындайды. Құндылық дегенiмiз, стратегиялық фактор, ол бiздiң ой-танымымызды аннықтайтын фактор, кең ауқымда лап қарасақ ол бiздiң барлық жасаған қадамдарымыз, өмiр сүру деңгейiмiз. Ал жеке құндылықтар брендтi құру жөнiндегi басты бағытымыз болуы керек. құндылық- бiздiң өз ұстанымымызды қалай жүзеге асырудың басты шарты. құндылықтың арқасында бiз тұтынушыға өз ережемiздi айтып, сөзiмiздi өткiзе аламыз. Құндылықпен өмiрге келген бренд сауда белгiсi мен тұтынушылар арасындағы дәнекер бола алады. Бренд белгiлi бiр тауардың белгiлi бiр маркасын жүзеге асыру деген сөз.

Мен өз жұмысымда әлемдік және Қазақстандық тәжірибе, сонымен қатар бренд қозғалысының әдістері мен тәсілдері, бренд туралы түсінікті қайта қарап шықтым.

Дипломдық жұмыс 11 кесте, 4 суреттен, кіріспеден, 3 бөлімнен, қорытындыдан және пайдаланылған әдебиеттер тізімінен тұрады.

Дипломдық жұмыстың бірінші бөлімі брендинг маркетингтің маңыздылығымен негізін, оның түсінігін, әдістері мен түрлеріне тоқталған болатынмын. Сонымен қатар әлемдік тәжрибедегі брендингті қолдана отырып Қазақстандағы брендингтің жайын салыстырып мазмұнын ашуға, маркетингтік қызмет көрсеткіштері, бәсекелестікке қабілеттілік, тауар жарнамасының ұйым қызметінде алатын орнын көрсетуге арналған.

Екінші бөлімде «Vital-2030» ЖШС-гі мысалында кәсіпорынның жалпы мінездеме беріп. қаржылық жағдайы бағаланып, маркетингтік қызметі жүйесінің жалпы кәсіпорын үшін қандай маңызы, тиімділігі бар екендігіне талдау жасалады.

Үшінші бөлімде жүргізілген талдау негізінде бренд маркетингтің алға басудағы негізгі тісілдерін анықталған өзекті мәселелерді шешу жолдарын,

брендингтің Қазақстандағы мәселелерімен даму переспективаларына тоқтала кетіп нақты шешу жолдары ұсынылды.

Дипломдық жұмысты жазу барысында фирманың маркетингтік қызметін жетілдіру бойынша қазіргі заманғы оқу құралдары, «Маркетинг» журналында нарық туралы соңғы уақытта жарияланған статьялар, мемлекеттік стандарттар мен заңдық актілер пайдаланылды.